تبليغات X
پایان نامه استیفاء در قانون مدنی
مطالب جدید

پایان نامه استیفاء در قانون مدنی

پایان نامه استیفاء در قانون مدنی

فرمت فایل : doc

حجم : 121

صفحات : 170

گروه : حقوق

توضیحات محصول :

پایان نامه استیفاء در قانون مدنی

مقدمه

 

مبحث استیفاء در جلد اول قانون مدنی آقای دكتر حسن امامی در كتاب «ضمان قهری» آمده است و به معنی بهره‌مند شدن كسی از عمل دیگری یا منفعت بردن از مال غیر می باشد كه مواد 336 و 337 قانون مدنی به آن مبحث اختصاص دارد.

 

ماده 336- «هر گاه كسی بر حسب امر دیگری اقدام به عملی نماید كه عرفاً برای آن عمل اجرتی بوده یا آن شخص عادتاً مهیای آن عمل باشد عامل مستحق اجرت عمل خود خواهد بود مگر اینكه معلوم شود قصد تبرع داشته است.»

 

ماده 337- «هر گاه كسی بر حسب اذن صریح یا ضمنی از مال غیر استیفاء منفعت كند صاحب مال مستحق اجرت المثل خواهد بود مگر اینكه معلوم شود اذن در انتفاع مجانی بوده است.»

 

این مواد كه از منابع فقهی گرفته شده است در فقه گسترده‌ای وسیع تر از مواد پیش بینی شده در قانون دارد و با عناوینی نظیر «منع اكل مال به باطل، ضمان ید، ضمان امر، امر معاملی، ضمان مقبوض به عقد فاسد، قاعده احترام» مورد بحث قرار گرفته است.

 

در حقوق رم و حقوق غرب استیفاء را تحت عنوان «دارا شدن غیر عادلانه» طبقه بندی نموده و گفته‌اند:«این طبیعتاً غیر منصفانه است كه كسی از طریق زیان دیگری دارا شود.»   بنابراین عناوین فرعی دیگر را مثل «ایفای ناروا» و «اداره مال غیر» و «استفاده بلا‌جهت» را نیز شامل می شود.

 

«از نظر حقوقی مبنای واقعی استیفاء اجرای عدالت و احترام به عرف و نیازهای عمومی است یعنی در هر كجا كه شخص از مال یا كار دیگری استفاده می كند و قرار دادی باعث ایجاد دینی برای استفاده كننده نمی شود و كار او نیز زیر عنوان غصب و اتلاف و تسبیب قرار نمی گیرد، قانونگذار استفاده كننده را ملزم به پرداخت اجرت المثل می كند.» 

 

در روزگارانی كه روابط اقتصادی در جوامع بشری چنین گسترش و وسعتی نداشت و فعالیتهای اقتصادی محدود بود و افراد حقوق خصوصی منحصراً اعمال اقتصادی و بازرگانی را انجام می دادند و در موارد حل و فصل دعاوی و اختلاف، فقط اشخاص حقوق خصوصی بودند كه در مقابل هم قرار می گرفتند تعبیر و تفسیر این مواد در حدی كه در كتب فقهی و نوشته‌های علمای حقوق بیان شده است. تكافوی نیاز جامعه را می كرد، اما با تشكیل دولتها و دخالت و مشاركت آنها در امور بازرگانی و توسعه روز افزون روابط اقتصادی و تجاری بین دول، همه از عواملی بودند كه سبب گشودن درهای كشورها به روی كشورهای دیگر شدند و در نتیجه تردد وسایل نقلیه هوایی و دریایی و زمینی كشوری در داخل كشورهای دیگر فراهم آمد و بهره‌مندی از وسایل و امكانات فنی كشور میهمان را ضرورتاً ایجاب میكند كه خود دارای آثار و احكام حقوقی خواهد بود كه نیاز به بحث و استنتاح دارد.

 

پیشرفت تكنولوژی و ماشین آلات صنعتی هر چه بیشتر نیاز جامعه بین المللی را به تعاون و همكاری با یكدیگر تشدید می كرد به طوری كه مثلاً هواپیمایی از خطوط هوایی كشور با مسافر و كالا به فرودگاه كشوری دیگر وارد می شود، و طبق عرف بین المللی از خدمات و سرویس كشور میزبان بهره‌مند می شود، و چه بسا بین خطوط هوایی كشور میزبان و هواپیمایی میهمان قرارداد الزام آوری منعقد نشده باشد یا مستفید، از قیمت سرویسهای انجام شده نیز بی اطلاع باشد.

 

مثلاً كشتی اقیانوس پیمایی از خط كشتیرانی كشوری با هزار تن كالا از كشور مبدأ بار گیری می كند و با گذشتن از مرزها و طی ماهها سفر دریایی به لنگرگاه كشور مقصد وارد می شود و در انتظار نوبت تخلیه و بار گیری ثبت نام می كند تا محموله خود را در بندر كشور مقصد تخلیه كند هدایت كشتی در آبهای داخلی كشور مقصد و انجام تخلیه كالا از كشتی و شمارش و صورت برداری و تحویل آن در بندر محل تخلیه مشمول پرداخت حقوق و عوارض بندری می شود و ارایه خدمات دریایی، توقف در اسكله بندری هزینه‌هایی را برای صاحبان كشتی ایجاد می كند و آثار و احكامی حقوقی را به دنبال دارد.

 

مثلاً تاجر ایرانی از كارخانه تولید آهن در كشور اطریش مقداری آهن می خرد كه بایستی در جلفای ایران به خریدار تحویل شود برای اجرای این معامله بایستی محموله آهن از بندر اطریش بار گیری شود و كشتی آهنها را در خاك شوروی تخلیه نماید، واگنهای شوروی این آهنها را حمل كنند و با عبور از خط آهن شوروی در جلفای ایران به خریدار تحویل دهند در این نقل و انتقالات حقوق ملی چند كشور به مراتب اعمال حاكمیت خواهد كرد و نهایتاً ورود و خروج و قطار واگن‌های آهن، هر یك مخارجی را به طرف دیگری تحمیل می كند. قابل پیش بینی است كه این وسایل نقلیه و كاركنان آنها در مرزهای ورودی و نقاط مختلف از امكانات و تجهیزات و خدمات كشورهای دیگر استفاده می كنند و چون در دیدگاه عرف بهره‌مندی از كار یا مال دیگری ارزش اقتصادی دارد و در این گونه موارد دولت‌ها قصد تبرع ندارند بنابراین ضرورت ایجاب می كند تا مقرراتی بر این «استیفاء» حاكم باشد و طرفین به مبنای آن با یكدیگر رفتار نمایند و بدین سبب است كه دولت‌ها این قواعد و ضوابط را به صورت معاهده‌نامه‌های جمعی یا موافقت نامه‌های فردی یا پروتكل در می آورند و یا شركت‌های خطوط دریایی و هوایی و زمینی با شركت‌های مشابه داخلی مستقیماً قرارداد منعقد می سازند تا بر روابط و بهره‌مندی آنها حكومت كند.

 

همچنین كشور‌ها غالباً این قواعد را به صورت قانون، آئین نامه، تصویب نامه در مراجع قانون گذاری خود به تصویب می رسانند و نرخ‌های مقطوع سرویس و خدمات و عوارض در هر مقطع را از قبل تعیین و اعلام می نمایند و اصل را بر آن می گذارند كه هر نوع وسیله‌ای كه به كشور وارد می شود به طور ضمنی با پرداخت این نوع عوارض و هزینه‌ها تراضی كرده است.

 

اغلب اتفاق افتاده هواپیمایی به فرودگاه كشوری وارد می شود ولی فی ما بین سازمان هوایی كشور با كشور میهمان قراردادی منعقد نشده یا مدت قرارداد تنظیمی منقضی گردیده است یا اصولاً سازمان بنادر و كشتی رانی كشور مقصد با صاحبان كشتی یا خطوط كشتی رانی كشور صاحب پرچم قراردادی ندارد یا خط كشتی رانی قرارداد منقضی شده خود را تمدید نكرده است اما فقدان قرارداد الزام آور یا انقضاء مدت قرارداد با تغییر اوضاع و احوال هیچ یك مجوز انتفاع مجانی مستفید از خدمات و سرویس های كشور میهمان نمی شود و هنگامی كه قرارداد الزام آوری نیست تا متمتع را به پرداخت بهای این نوع خدمات متعهد نماید، حقوق مدنی ایران «استیفاء» را مقرر داشته است تا مستفید از مال یا كار دیگری را ملزم نماید تا اجرت المثل كار یا مالی را كه استفاده كرده بپردازد.

 

بنابراین مواد 336 و 337 قانون مدنی به تعبیر و تفسیری در این حد نیاز دارد تا هرجا قراردادی وجود ندارد یا تراضی ناقص است بتواند جوابگوی نیاز همه جانبه كشور در روابط داخلی و خارجی باشد.

 

انتخاب عنوان «استیفاء در قانون مدنی» برای كار تحقیقی با این انگیزه هدف بوده است تا ضمن آن مثال‌هایی از اعمال روزمره ذكر و نمونه‌هایی از مسائل مطرح شده در مجامع بین المللی ارائه گردد.

 

اول – یك نمونه از نحوه حل اختلاف بر مبنای استیفاء در مجامع بین المللی به نقل از جزوه اظهار نظر حقوقی آقای دكتر بهروز اخلاقی را در مقدمه می آوریم تا اهمیت موضوع مشخص شود.

 

شركت هواپیمایی پان امریكن به موجب موافقت نامه‌های خدمات زمینی منعقده با شركت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران از اول ژانویه 1976 از امكانات و خدمات زمینی ایران «هما» بهره‌مند می شود و طبق ماده 10/11 موافقت نامه اصلی «ایران هما» مجاز بوده است تا با ارسال یك اعلامیه یك ماه قبلی نرخ خدمات زمینی خود را افزایش دهد و حسب ماده 2/11 از موافقت نامه مذكور هر نوع تغییر و اصلاحی در قرارداد و ضمائم آن می بایست كتباً به توافق طرفین برسد و هما به استناد ماده 10/11، نرخ خدمات زمینی را از اول ژانویه 1978به میزان 20% افزایش می دهد و مراتب را با ارسال یك اطلاعیه یك ماهه قبلی به پان امریكن اعلام می دارد و در اول ژانویه 1979 نرخ مذكور را به میزان 36% افزایش داده و اطلاعیه مورد بحث را جهت پان امریكن می فرستد ولی توافق كتبی طرفین و امضای الحاقیه «ب» ناظر به افزایش نرخها تحقق نمی پذیرد با این وصف ایران هما صورت حساب خدمات زمینی را بر مبنای نرخهای افزایش یافته تنظیم می نماید اما پان ام به صورت حساب های جدید اعتراض كرد و ایران هما به منظور وصول مطالبات خود مبادرت به مذاكرات مستقیم و انجام یك سلسله مكاتبات با پان ام نموده است و شركت پان ام در توجیه اقدام خود مبنی بر اعتراض و عدم پرداخت صورت حساب‌ها دلایلی را از قبیل عدم امضای الحاقیه «ب» ناظر به سرویس های توافق شده و قیمت آنها و پایین بودن كیفیت خدمات زمینی ارائه شده توسط ایران هما را ذكر می كند و در این موقعیت شركت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران ناگزیر می شود تا به استناد به مقررات ماده 9 از موافقت نامه اصلی مورخ اول نوامبر 1976 به داوری «یاتا» مراجعه نماید و چون طبق بندهای یك و دو ماده 9 موافقت نامه چنین مقرر گردیده است. «در صورت بروز هر نوع اختلاف ناشی از تغییر یا تفسیر یا اجرای موافقت نامه حاضر قانون حاكم، قانون كشوری خواهد بود كه مركز اصلی شركت ارائه دهنده خدمات زمینی در آن قرار دارد.» لذا ضرورت داشت تا قوانین داخلی حاكم بر روابط طرفین تعبیر و تفسیر گردد و به هیأت داوران «یاتا» ارائه شود. بنابراین شركت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران از آقای دكتر بهروز اخلاقی – كه رساله دوره دكترای حقوق خود را تحت عنوان «سازمان هواپیمایی كشور ایران و كشور آرایی» به رشته تحریر درآورده و از دانشكده حقوق دانشگاه اكس مارسی فارغ التحصیل شده است – خواست تا در ارتباط با مجموعه موافقت نامه‌های خدمات زمینی منعقده فی ما بین شركت ایران هما و شركت هواپیمایی پان امریكن و اختلافات حاصله كه به داوری «اتحادیه حمل و نقل هوایی بین المللی یاتا» ارجاع گردیده است نظرات حقوقی خود را در خصوص پاره‌ای از مسائل مربوط به حقوق ایران ارائه نماید و بویژه در مورد سؤالات حقوقی زیر اظهار نظر كند:

 

در صورتی كه از مجموع موافقت نامه‌های خدمات زمینی الحاقیه «ب» آن متضمن سرویس‌های توافق شده و قیمت آن برای سالهای بعد (1978 و 1979) به امضا نرسیده باشد ولی پان ام مثل سایر مؤسسات هواپیمایی از تاریخ اول ژانویه 1978 لغایت دسامبر 1979 مستمراً از خدمات هما بهره‌مند شده باشد و هیچ گاه قصد و اراده خود را مبنی بر عدم تمایل استفاده از خدمات هما اعلام نكرده باشد آیا هما بر طبق موازین حقوقی ایران مستحق دریافت اجرت المثل خدمات خود متناسب با درجه افزایش آنها خواهد بود؟

 

 


 

  پومپونیوس حقوقدان رومی

 

  دكتر ناصر كاتوزیان، حقوق مدنی، ضمان قهری، مسئولیت مدنی، تهران 1362 صفحه 507.

فهرست مطالب

 

مقدمه................................................................................................................................................................................... 1

 

چكیده كار تحقیقی ........................................................................................................................................................ 7

 

پیشینه تاریخی ............................................................................................................................................................. 10

 

نتیجه ............................................................................................................................................................................... 17

 

فصل اول : استیفاء از عمل شخص ........................................................................................ 22

 

بخش نخست – كلیات ............................................................................................................................................... 23

 

گفتار اول – تعاریف و تهدید موضوع ..................................................................................................................... 23

 

گفتار دوم – ماهیت استیفاء ..................................................................................................................................... 29

 

گفتار سوم – مبانی فقهی و قانونی ......................................................................................................................... 35

 

نتیجه ............................................................................................................................................................................... 46

 

بخش دوم : شرایط و آثار ........................................................................................................................................... 55

 

گفتار اول – روابط معرفین ....................................................................................................................................... 55

 

گفتار دوم – شرایط مربوط به امر و عمل ............................................................................................................. 61

 

فصل دوم : استیفاء از سال غیر ........................................................................................... 77

 

بخش نخست – كلیات ............................................................................................................................................... 78

 

گفتار اول – تعاریف ..................................................................................................................................................... 78

 

گفتار دوم – كلیات ...................................................................................................................................................... 78

 

بخش دوم – مبانی فقهی و قانونی .......................................................................................................................... 79

 

گفتار اول – مبانی فقهی ............................................................................................................................................ 79

 

گفتار دوم – مبانی قانونی .......................................................................................................................................... 89

 

بخش سوم : شرایط و احكام و آثار ......................................................................................................................... 90

 

گفتار اول – شرایط تحقق استیفاء از اموال دیگری ........................................................................................... 90

 

گفتار دوم – احكام استیفاء در اموال دیگری .................................................................................................... 106

 

گفتار سوم – آثار استیفاء از اموال دیگری ......................................................................................................... 111

 

گفتار چهارم – فروض قابل بررسی در استیفاء ................................................................................................ 121

 

گفتار پنجم – نحوه اثبات حق و صدور حكم                                                             123

 

منابع و مآخذ............................................................................................................................................................... 130

قیمت محصول : 18000 تومان

دانلود

درباره نویسنده

Check Also

The Secrets Of Rich And Famous Writers

Don’t act so surprised, Your Highness. You weren’t on any mercy mission this time. Several …

نظرات

آخرین نظرات ثبت شده برای این مطلب را در زیر می بینید:
بخش نظرات برای پاسخ به سوالات و یا اظهار نظرات و حمایت های شما در مورد مطلب جاری است.
شما نیز نظری برای این مطلب ارسال نمایید:
نام شما
ایمیل
وب سایت
کد امنیتی *